Boz iç fıstığın hasat ve tedarik dönemi
Boz iç yılda bir kez, yaz sonunda ve kısa bir pencerede toplanır. Alımı planlarken hasadın ne zaman yapıldığını, hasattan sonra için hangi aşamalardan geçtiğini ve rekoltenin neden yıldan yıla değiştiğini bilmek işe yarar.
Güncelleme:

Hasat takvimi
Boz hasat, olağan hasattan önce yapılır. Avrupa Birliği tescil belgesine göre boziç için en uygun zaman temmuz sonu ile ağustosun ilk yarısı arasıdır; Antep kurabiyesinin tescil belgesi hasadı temmuz sonundan 15 ağustosa kadar, Antep baklavasının belgesi ağustosun ilk haftası olarak verir.
Olağan hasat ise eylülde başlar ve ekimin ilk haftasına kadar sürer (Tarım ve Orman Bakanlığı). Boz iç bu hasattan 30-40 gün önce toplanmış olur.
| Dönem | Ne olur |
|---|---|
| Temmuz sonu - ağustos ortası | Boz hasat: erken toplanan, içi yeşil fıstık |
| Eylül - ekim başı | Olağan hasat: olgun fıstık (çerezlik) |
| Nisan - Aralık | Pano Organic’in boz iç tedarik dönemi |
Hasattan sonra
Antep Fıstık Ezmesi tescil belgesi boziçin hasat sonrasını şöyle anlatır: boş taneler suda ayrılır, fıstıklar 3-5 santimetrelik katmanlar halinde kurutulur ve taze meyve kururken ağırlığının yüzde 45-50’si kadar su kaybeder; kabuklar işleme tesislerinde ayrılır.
Bakanlığın sektör belgesine göre fıstık genel olarak ayıklanır, güneşte yüzde 7’nin altında neme kadar kurutulur; bu nem düzeyi uzun süre depolamaya olanak verir. Ardından dış kabuk ayrılır, sert kabuk kırılır ve iç çıkarılır.
Rekolte neden yıldan yıla değişir
Fıstık ağacı periyodisite (var yılı, yok yılı) gösterir: bir yıl bol ürün veren ağaç ertesi yıl az ürün verir ya da hiç vermez. TÜİK verilerine göre Türkiye’nin fıstık üretimi 2020’de 296 bin ton, 2021’de 119 bin ton, 2024’te 383 bin ton oldu.
Yıllık ihtiyacınızı erkenden iletmek planlamayı kolaylaştırır.
İç nasıl saklanır
Boz için değeri yeşil rengindedir; renk sıcaklık ve ışıkla zayıflar. Kaynakların önerdiği koşullar:
- Sıcaklık: 0-10 °C; 20 °C’yi geçmemeli. 10 °C’nin altında bağıl nem yüzde 65-70 (Kaliforniya Üniversitesi Davis, hasat sonrası teknoloji merkezi).
- Uzun süreli saklama: donmuş halde bir yıl ya da daha uzun süre saklanabilir (aynı kaynak).
- Hemen işlenmeyecek boziç içler soğuk hava deposunda ya da vakumlu paketlerde bekletilmelidir (Antep Fıstık Ezmesi tescil belgesi).
- Işık: yeşil fıstıkta ışığa karşı koruyucu torbalar kullanılabilir (UNECE DDP-10). Bir depolama çalışmasında yüksek sıcaklıkta (37 °C) bekletilen içlerin klorofilini 10-25 °C’de bekletilenlerden belirgin biçimde hızlı kaybettiği görüldü.
Pano Organic’ten tedarik
Pano Organic boz iç fıstığı Nisan–Aralık döneminde tedarik eder. Miktarınızı, teslim yerinizi ve istediğiniz dönemi teklif formunda belirtin; talep üzerine numune gönderilir.
Kaynaklar
Bu rehberdeki genel bilgiler aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır.
- Avrupa Birliği Resmî Gazetesi, Antep Fıstık Ezmesi tek belge (OJ C/2025/1380)
- Türk Patent, Antep Kurabiyesi, coğrafi işaret no 433
- Türk Patent, Antep Baklavası / Gaziantep Baklavası, coğrafi işaret no 95
- Türk Patent, Antep Fıstık Ezmesi, coğrafi işaret no 237
- Tarım ve Orman Bakanlığı (TAGEM), Antep Fıstığı Sektör Politika Belgesi 2025-2029
- T.C. Ticaret Bakanlığı, 2026 Sert Kabuklu ve Kuru Meyveler raporu
- UC Davis Postharvest Technology Center, Pistachio fact sheet
- UNECE Standard DDP-10, Pistachio Kernels and Peeled Pistachio Kernels
- Università di Catania, Stability of pigments and oil in pistachio kernels during storage