Meyan kökü: bütün ve kesilmiş formlar

Meyan kökü nedir

Meyan (Glycyrrhiza glabra L.), Güneydoğu Anadolu’da akarsu kenarlarında kendiliğinden yetişen bir bitkidir. Ticarette kullanılan kısmı kök ve yatay yer altı gövdeleridir (stolon).

Avrupa Farmakopesi “Liquiritiae radix” adı altında meyan kökünü, Glycyrrhiza glabra’nın “kurutulmuş, kabuğu soyulmuş ya da soyulmamış, bütün ya da kesilmiş kök ve stolonları” olarak tanımlar. Ticari formlar bu tanımı izler: bütün ya da kesilmiş, soyulmuş ya da soyulmamış.

Gümrükte meyan kökü HS 1211.90 pozisyonunda yer alır (başlıca parfümeri, eczacılık ya da benzeri amaçlarla kullanılan bitkiler ve bitki kısımları).

Şanlıurfa’da meyan

Şanlıurfa’da meyan kökü yöre halkı tarafından doğadan toplanır. Türk Patent’in “Urfa Meyan Şerbeti (Biyanbalı)” coğrafi işaret belgesi toplama alanları olarak Birecik ve Fırat kıyılarını, Bozova, Harran ve Suruç köylerini sayar.

Aynı belgeye göre kökler yıkanır, ortalama 20 santimetre boyunda kesilir ve güneşte ya da sıcak bir yerde kurutulur.

Yetiştirilen meyanda kökün genellikle üçüncü ya da dördüncü yılın sonbaharında söküldüğü bildirilir.

Bütün ve kesilmiş kök

İki form arasındaki fark, kökün işletmeye hangi halde girdiğidir. Bütün kök kendi boyunda, çubuk halinde gelir; alıcı onu kendi tesisinde keser, öğütür ya da özütler. Kesilmiş kök küçük parçalara ayrılmış haldedir ve doğrudan karışıma ya da paketlemeye girebilir.

Pano Organic meyan kökünü bütün ve kesilmiş olarak tedarik eder. Kesim boyunu ve diğer şartlarınızı talebinizde belirtin.

Nerede kullanılır

Hollanda’nın ithalatı geliştirme merkezi CBI’ın pazar bilgisine göre meyanın en büyük kullanıcısı tütün sanayisidir; şekerleme ikinci sıradadır. Gıda tarafında şekerleme, süt ürünleri, içecek, fırıncılık ve tuzlu ürünlerde aroma ve tatlandırıcı hammaddesi olarak kullanılır.

Kök ayrıca öz (ekstrakt) haline getirilir: öz koyu bir macun olarak kurutulup blok ya da kısa çubuk biçiminde dökülür ya da toz haline getirilir. Bu formlar bu rehberin konusu değildir.

Güneydoğu Anadolu’da meyan kökünden şerbet yapılır. İki şerbet coğrafi işaretle tescillidir: Urfa Meyan Şerbeti (Biyanbalı, tescil no 202) ve Antep Meyan Şerbeti (tescil no 441).

Avrupa’ya ithalatta bakılan noktalar

Aşağıdakiler genel mevzuat bilgisidir; ayrıntılar ithalatçının kendi şartnamesine ve güncel mevzuata göre değişir.

• Okratoksin A: Avrupa Birliği’nde meyan kökü için (bitki çaylarındaki dahil) üst sınır 20 µg/kg’dır (Tüzük (AB) 2023/915).
• Laboratuvar analizi: CBI’a göre Avrupalı ithalatçılar her partiyi test eder ve standardı karşılamayan partiyi geri gönderir.
• Son ürün etiketi: glisirizik asit içeren şekerleme ve içeceklerde belirli bir miktarın üzerinde “meyan içerir” ibaresi zorunludur (Tüzük (AB) 1169/2011, Ek III). Bu kural son ürünü üretene aittir.
• Gümrük: HS 1211.90.

Teklif isterken yazmanız gerekenler

Teklifin doğru ve hızlı hazırlanması için talebinizde şunları belirtin:

• Form: bütün kök ya da kesilmiş kök
• Kesilmiş kökte istediğiniz parça boyu
• Soyulmuş ya da soyulmamış
• Miktar, ambalaj tercihi ve teslim yeri
• Analiz şartnameniz (varsa)